تێڕامان لە دیوارێکی روخاو

♦ دیۆگۆ کۆستا

2010-09-29

به‌هاری ئه‌مساڵ له‌ یه‌کێک له‌ فرۆکه‌خانه‌کانی شاری به‌رلین بۆ یه‌که‌م جار دیواری به‌رلینم له‌ نزیکه‌وه‌ بینی. ئه‌گه‌ر بخوازیت، ده‌توانیت پارچه‌ی بچوکی دیواره‌که‌ وه‌ک دیاری بکڕێت. ته‌نانه‌ت به‌بێ ئه‌وه‌ی فرۆکه‌خانه‌که‌ش جێبهێڵیت، ده‌توانیت ره‌مزی سه‌رکه‌وتنی ئازادی به‌سه‌ر کۆمه‌نیزمدا ببینیت. له‌ هه‌مان کاتیشدا ده‌توانیت کڵاو و گوڵه‌یه‌خه‌ و چه‌ندین دیاری دیکه‌ بکڕیت که‌ هێمای داس و چه‌کوشیان له‌سه‌ره‌. هه‌روه‌ها ده‌توانیت به‌ 50 یورۆ چاکه‌تێکی ستازی بکڕێت، ئه‌و چاکه‌ته‌ی که‌ له‌لایه‌ن ئه‌فسه‌رانی ئاسایشی ده‌وڵه‌ته‌یه‌وه‌ که‌ ناسراوه‌ به‌ ستازی ده‌پۆشرا. هه‌موو ئه‌و شتانه‌ هه‌ڕاجکرابوون.

ره‌نگه‌ باشترین ئاماژه‌ی ره‌مزی ئه‌و گۆڕانه‌ و چاره‌نووسی دیواره‌که‌ ئه‌وه‌بێت که‌ دیواریك دروستکرابوو بۆ رێگه‌گرتن له‌ هێزه‌کانی بازاڕ، له‌به‌ر یه‌ک هه‌ڵوه‌شێنرا و خۆی کرا به‌ که‌ره‌سته‌ بۆ فرۆشتن. پاره‌چه‌ی کۆنکرێت و بلۆکی دیواره‌که‌ ره‌نگکراون و له بازاڕ و فرۆکه‌خانه‌ و شه‌قامه‌کانی به‌رلین ده‌فرۆشرێن. زه‌حمه‌ته‌ بتوانیت له‌ ره‌سه‌نێتی هه‌ر پارچه‌یه‌ک دڵنیابیت، به‌ڵام ره‌مزیبوونه‌که‌ی زۆر ئاشکرایه‌.

ئه‌و دیواره‌ی رۆژگارێک رێگربوو له‌به‌رده‌م بازرگانی ئازاددا بۆ ئه‌وه‌ی دزه‌نه‌کاته‌ ناو ئه‌و ناوچه‌یه‌ی که‌ سیسته‌می کۆمۆنیستی له‌پشتی په‌رده‌ی ئاسنینه‌وه‌ قایمیکردبوو، هه‌ر ئه‌و دیواره‌ ئێستا خۆی بۆته‌ که‌ره‌سته‌ی بچوک و بێلایه‌ن له‌ مامه‌ڵه‌ی بازرگانیدا ئاڵوگۆڕده‌کرێت له‌لایه‌ن گه‌شتیارانی سه‌رتاسه‌ری دنیاوه‌ ده‌کڕدرێت. ئه‌گه‌ر مه‌به‌ست بووبێت که‌ پاره‌چه‌کانی ئه‌و دیواره‌ جارێکی دیکه‌ لێکنه‌درێنه‌وه‌ بۆ دروستکردنی دیوارێک که‌ خه‌ڵکی دابه‌شده‌کات، ئه‌وا په‌رتوبڵاوکردنه‌وه‌ی پارچه‌کان به‌سه‌رتاسه‌ری جیهاندا له‌ ڕێگای گه‌شتیارانه‌وه‌ باشترین رێگه‌یه‌ بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌م کاره‌.

هیچ که‌س به‌رپرس نیه‌ له‌ ته‌رخانکردنی پارچه‌کانی دیواری به‌رلین. په‌رشوبڵاوبونه‌وه‌یان به‌ دنیادا له‌ ئه‌نجامی مامه‌ڵه‌ی بازرگانی خۆویستانه‌وه له‌نێوان تاکه‌که‌سه‌کاندا دروستبووه‌ که‌ هیچکامیان به‌ پلانێکی گشتگیر رێنمایی نه‌کراون، ئه‌مه‌ش ئه‌و دیارده‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌یه‌ که‌ پێیدوترێت بازاڕ.

جیاوازیه‌کی بنه‌ڕه‌تی هه‌یه‌ له‌ نێوان بازاڕ و ئه‌و سیسته‌مه‌ کۆمۆنیسیتیه‌ی که‌ پێشتر به‌رقه‌راربوو. بازاڕی ئازاد بریتی نیه‌ له‌ هاوکێشه‌یه‌ک یاخود تیۆره‌یه‌ک یاخود رێبه‌رێکی ئه‌ندازیاری کۆمه‌ڵایه‌تی. به‌ڵکو بریتیه‌ له‌و چالاکیه‌ی که‌ له‌ ئه‌نجامی مامه‌ڵه‌ی خۆیستانه‌ی نێوان تاکه‌که‌سه‌کان ده‌که‌وێته‌وه‌ بۆ ده‌ربڕینی ئازادانه‌ی خواسته‌کانیان و ئاڵوگۆڕکردنی ئه‌و مافی موڵکایه‌تیانه‌ی که‌ هه‌یانه‌ و به‌شێوه‌یه‌کی دیار و ئاشکرا دیاریکراون. له‌ ئه‌نجامی ئه‌م پرۆسه‌ی پێناسه‌کردنه‌وه‌، ریزبه‌ندیه‌که‌ ده‌خولقێت. شتێک نیه‌ که‌ پێشوه‌خت ده‌ستنیشان و دیاریکرابێت.

به‌ڵام به‌ پێچه‌وانه‌وه‌، کۆمۆنیزم بریتیه‌ له‌ رێکخستنی به‌مه‌به‌ستی کۆمه‌ڵگا، به‌رمه‌بنای ئامانجی پێشوه‌خت دیارکراو که‌ له‌سه‌ره‌وه‌ بۆ خواره‌وه‌ ده‌سه‌پێندرێت. ئه‌گه‌ر به‌رنامه‌کانی ژیانی تۆ له‌گه‌ڵ پلانه‌کانی حیزبدا یه‌کیان نه‌گرته‌وه‌، ئه‌وکاته‌ تۆ ناچار ده‌کرێیت ملبده‌یت.

دیواری به‌رلین له‌لای سه‌رکرده‌ کۆمۆنیسته‌کان گرنگ بوو نه‌ک بۆ ئه‌وه‌ی رێگه‌بگرێت له‌ داگیرکه‌ران له‌ هاتنه‌ناوه‌وه‌،  به‌ڵکو بۆ گه‌مارۆدانی خه‌ڵکانی ناوخۆ و رێگرتن له‌ چونه‌ده‌ره‌وه‌یان، بۆ ئه‌وه‌ی رێگه‌یان لێبگرێت له‌وه‌ی له‌ ‌نێوان دوو جیهاندا هه‌ڵبژێرن.

باڵیۆزی یه‌کێتی سۆڤیه‌تی له‌ ئه‌ڵمانیای خۆرهه‌ڵات جارێکیان له‌ سه‌رنجێکیدا له‌کاتی بانگێشه‌کردندا بۆ دیواره‌که‌ ده‌ڵێت “هه‌بوونی سنورێکی کراوه‌ و کۆنترۆڵنه‌کراو له‌ نێوان هه‌ردوو به‌شه‌که‌ی به‌رلیندا هه‌میشه‌ وا له‌ دانیشتوان ده‌کات که‌ به‌راوردی هه‌ردوو به‌شی شاره‌که‌ بکه‌ن، که‌ به‌داخه‌وه ئه‌و به‌راوردکاریه‌ هه‌میشه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی به‌رلینی دیموکراتی (خۆرهه‌ڵات) نابێت.” قسه‌که‌ی زۆر راستبوو.

له‌ کاتێکدا ئێمه‌ ئاهه‌نگی بیست ساڵه‌ی روخانی دیواری به‌رلین ده‌گێڕین، پێویسته‌ یادی ئه‌و قوربانیانه‌ش بکه‌ینه‌وه‌ که‌ له‌ پشت ئه‌و دیواره‌ کۆنکرێتیه‌ و کێڵگه‌ مینڕێژکراوه‌کان و ته‌لی دڕکاوی و له‌ژێر لوله‌ی تفه‌نگه‌کاندا شاردرابوونه‌وه‌. پێویسته‌ به‌ تایبه‌ت یادی ئه‌و قوربانیانه‌ بکه‌ینه‌وه‌ چونکه‌ له‌ نێو رۆشنبیرانی خۆرئاوادا مه‌یلێک هه‌یه‌ بۆ په‌رده‌پۆشکردنی ئه‌و ژماره‌ی زۆره‌ی خه‌ڵکی مه‌ده‌نی که‌ ببونه‌ قوربانی رژێمه‌کانی بلۆکی سۆشیالیستی.

 

بیروڕا

Bad Behavior has blocked 808 access attempts in the last 7 days.