بنەمایێ دادى و خویە تیێ

2012-06-23

بنەمایێ دادى و خویەتیێ

دیفید هیوم

نوکە دێ ڤەگوهێزین بو ڤەکولینێ ددوو بابەتاندا ، ئەوژى :
1-    رەوشتێ ب رێیا وێ یا سایێن دادیێ ب هاریکاریا بیرتیژیا مروڤایەتى هاتیە دامەزراندن .
2-    ئەگەرێن لسەرمە پێدڤى ب دانانا گرێدانێ ب ڤێ یاسایا یان فەراموشکرنا وێ جورەک ژ چورێن جوانى یان کرێتیا رەوشتى .
ولدوماهیا رێکێ ، ئەڤ هەردوو بابەتە دێ هێنە ئاشکراکرن و دادەست ب بابەتێ ئێکێ بکەین .
ئەگەر مە ب هویربینى تەماشە دژیانا گشت گیانەوەراندا کر ، ئەوێن ئاکنجى ئەڤێ ئاسانیێ ، ئەم ب ئێک جارى چ قورسیا نابینین سەر وێ قورسێ بکەڤن ئەوا سروشت لێ سەروەرەکێ دگەل مروڤى دکەت ، وئەڤە ژبەر ئەگەرەکێ لسەر هاتیە سەپاندن ژ پێدڤى وگرنکیێن بێ هەژمار و ئەوا بەرهەڤ دکەت ژئامرازێن کێم بو دابینکرنا ڤان گرنگیا . بەلێ دزیندەوەرێن دیتردا ، دبینین کو ئەڤ هەردوو لایەن ب شێوەکێ گشتى ئێک و دوو قەرەبودکەن . وئەگەر مە شێ بو نموونە وەرگرت وئەو گیانەوەرەکێ گوشت خورە، دێ ب ئاسانى ئاشکراکەین کو ئەو گیانەوەرەکێ زور داخوازکەرە ، بەلێ ئەگەر ئەم ئاگەهى پێکهاتا وى یا لەشى و سایکولوژى بین ، و ماقویلى و زیرەکێ وهێز وملێن وى ، دێ ئاشکرا کەین کو ئەڤ هەمى ساخلەتە و گەنجاینە دگەل پێدڤیێن وى . و هەمان بابەت لدەڤ بەرخ  وگاى کو دنێ بارن ژڤان هەمى ساخلەتان ، بەلێ خوارنا وان یەکسانە وب ئاسانى پێدڤیا خوە ژخوارنێ بدەستڤە دئینین . مروڤە بتنێ نموونا تەمام پێش کێش دکەت لسەر ڤێ گرێدانا نامویى دناڤبەرا لاوازى و پێدڤیێ دا . ونە ئەڤە بتنێ دبیاڤێ خوارنا پێدڤى دبن ژبو مانێ ، و ئەوا دخوازیت بەرهەمئینانا ڤەکولینەکێ ولێگەریان یان کارکرن ب کێمى ، وبەلکو هەروەسا پێدڤى بو رویکرنێ یان ئاکنتجى کرنێ داکو خوە ژژیانا سەقاى پارێزێت . و ئەگەر تەماشەى مروڤى هەر وەک وى بکەین ، دێ بینین یێ رویتە ژچەکى ونە هێزێ و نە چ شیانێن دى یێن سروشتى کو دگونجاى بن ب هەر پلەیەکێ دگەل پێتڤیێن وى یێن زور.
جڤاک بتنێ دکارێت بو مروڤى ڤێ لاوازیێ دابین بکەت ، و خویەتیا وى بەرز بکەت ویەکسان بکەت دگەەل یێن دیتر ژزیندەوەران ، و هەتا پلەیەکا بەرزتر وەردگریت . وب جڤاکى دکاریت کێماسیێن خوە قەرە بو بکەت، ودگەل ڤێ چەندێ پێدڤیێن وى دڤێ دوخیدا دزێدەبونێدا نە دگەل هەر چرکەیەکێ بوریت ، بەلێ شیانێن وى پتر بەرچاڤ دبن وقەبارەکا مەزن ژرازیبوون و خوشیێ بو بجهدئینیت دهەمى دوخاندا ل پەى کاودانێن سەخت وەک تاکە کەسەکێ بتنێ . وئەگەر هەر تاکە کەسەک پتنێ ب کارى رابوو وژپێخەمەت ڤێ چەندێ بتنێ ، ئانکو هێزا وى ناکاریت بو ئەنجامدانا هەرکارەکێ ب بها ، و ئەڤە ڤیانا کارکرنێ لسەر دابینکرنا گشت پێدڤیێن خوە یێن جودا هەبیت . ئانکو ئەو هەرگیز ناکاریت درێڤەبرنا هەر هونەرەکێ بخودا ، وژبەر کو هێزو سەرکەفتنا وى بەردەوام دیەکسان نینن . وئەڤە رامانێ دەت کو کێمترین نەسەرکەفتن دهەر ژڤان لایەناندا لدویف بێ زارى یا چ چارە بونە . جڤاک چارەسەریەکێ بو هەر سێ قەیرانا پێش کێش دکەت : ب تەمامکرنا هێزێ ، شیانێن مە ئاشکرادبن . و ب دابەشکرنا کارى شیانێن مە زێدەدبن ، وهاریکاریا ب هەڤى ا توشبونامە رویدان وبەدبەختیێ کێم دبیت . ئەڤجا ب هێزا زێدە وشیانا زێدە وپاراستنا زێدە ، جڤاک دکارێت مفاى بدەستڤەبینیت . بەلێ پێدڤیە ل ڤێرێ دانپێدانێ بکەین کو سەرەراى وێ چەندێ کو کاودانێن سروشتى یێن مروڤایەتى کو پێویستى وەسا دخازیت بو ئێکگرتنێ ، وسەرەراى وێ چەندێ کو حەزێن ئازرین وراکێشانا سروشتى ب شێوەکێ ئاسا دهێنە ئەنجامدان ، کو لایەنێن دیژى هەنە درەوشا مە یا سروشتى دا ودکاودانێن مەیێن دەرەکیدا ، ب توندى یا بەرهنگارە دگەل ڤێ گرێدانا داخوازکرى. ودبیت یاهەڤدژ دبیت دگەلدا . ول ژێر سیبەرا ڤێ چەندێرا . چ داکوکى تێدا نینە ، ئەم هزرەکا گرنگ بو دەما گیریا خوە بکەین ، وئەز یێ ئاگەهم ب شێوەکێ گشتى کو ئاشکراکرنا ئەڤێ ساخلەتێ گەهشتیە سنورێن زور زێدە . وئەو ساخلەتێن چەند فەیلەسوف پێ دکەیفخوش ددرارێتنا وێدا لدور مروڤى دڤى بیاڤێ تایبەت دا ب هەمە رەنگیا زێدە دسروشتێ وێرا هەروەسا جوداهیا سالوخدانا درندایە وچیروک و ئەفساناندا . ودویر ژ هزرکرنێ کو مروڤ داغبارى چ تشتان دەرڤەى سنورێ خویەتیا خوە نابیت . ئەز هزر دکەم کو سەرەراى بژارەیا لێگە ریانێ لسەر ئەوێ حەژ هەر کەسەکێ پتر دکەت ژڤیانا وى بو خویەتیا وى بخوە . ودا لڤێرێ ڤەگەرین بو سەربورێن ژیانێ : ئەرێ نە بینن کو سەرەراى وێ چەندێ کو لێچوویێن بلند بو خێزانێ ، ئەو ژى ب ئاراستەکرنا سەمیانێ خێزانێ دبیت ، ئەڤجا کێم هەنە کو پشکا مەزن ژ سامانێ خوە خەرج نەکەن دخوشیا هەڤژین و فێرکرنا زاروکێن خودا و پاراستن ب پشکا کێم بو  کار
ئینانین وان و خوشى پێکرن . ئەڤ دوخە ئەوە ئەم تێبینى دکەین لدەڤ ئەوێن پەیوەندیێن گەرم گرێدەن ، وگریمان کو یێن دیتر ژى هەمان رەوشت برێڤە دبەن دەمێ دکەڤنە دهەمان دوخدا .
بەلێ سەرەراى ڤێ مەردینیێ کو بورێزیا سروشتێ مروڤایەتى ڤەدگەریت . ئەڤجا پێتڤیە لسەر مە دهەمان دەمدا ئەم تێبینیێ بکەین کو ئەڤ هەستێ خێرمەند وقەرەبوو لسەر رابوونا وى بکونجاندا مروڤى بژیارێ دجڤاتێن مەزندا ، کو هەڤ دژى وا ودوخێ وى دڤێرێدا وەک هەڤ بو دوخەکێ بەر تەنک ترین جورێن دەمار گیریێ یە . وئەگەرێ ڤێ چەندێ : ئەوە کو هەر کەسەک حەژ ناڤێ خو دکەت پترى هەر خویەتیەکادى یا مروڤایەتى ، وڤیانا وى بو یێن دیتر دەربرینە ژرێزگرتنا وى یا مەزن بو پەیوەندى و ناسیارێن وى ، وئەڤە دڤێت یادەرچوویێ بیت ژهەڤ دژیێ دهەستاندا ، کو دئەنجامدا هەڤ دژى دگریارێن وێدا پەیدادبیت وئەڤە بابەتەکێ زورێ ب مەترسیە بوڤێ ئێگرتنا نوى دامەزرایێ .
ودگەل ڤێ چەندێ ، پێتڤیە ئاماژە ب وێ چەندێ بهێتە دان وهەڤ دژى دهەستاندا زورا مەترسى دار نابیت ئەگەر نەهاتە هەڤدەم گرن دگەل کاودانێن دەرەکى یێن تایبەت داکو دەلیڤێ بو بەرهەڤ بکەت بو دەربرینێ ژخویەتیا خو . چەند جورێن جودا ژتشتان هەنە کو خوە بیچڤە گرێدەین ئەوژى بومە دابین دکەت :

1-    رازیبوونا نافخویێ بو هزرا مە .
2-    مفا وەرگرتنا دەرەکى بو مێشکێ مە .
3-    خوشى وەرگرتن ژێ ئەوا مە هەى ، ئەنجامێ رەنج و سامانێ مە .
ئەم ب شیانین لسەر دابین کرنا هەمى پێتڤیێن جورێ ئێکێ ، بەلێ یێ دووێ دبیت ژمە بهێتە وەرگرتن بەلێ ئەوێ بدەست خوڤە بینیت ، چێ مفاى ژێ ناوەرگریت بەلێ چورێ سیێ ئەو یێ توشى هێرشێن دەوروبەرایە ، ودشیاندایە بهێتە ڤەگوهاستن بێ ى ئازارى بو ژدەستدان . یان ئالگوریێ ، بەلێ دهێتە سالوخدان دهەمان دەمدا کو چ ژێ نینە تێدا رازیکرنا حەزێن هەمیان بکەت ودابینکرنا پێدڤیێن وان . وژبەر ڤێ چەندى ، وژبەر کو چاکگرنا ڤان تشتان ب مفایێ مەزن لسەر جڤاکى ڤەدگەریت ، ئەڤجا چەوتى ددەستڤەئینانا وێرا وبژارەییا وێ هەروەسا ب ئاستەنگا ئێکێ درویێ جڤاکیدا دهێتە دانان. وپێش وەخت من ئاماژە دا کو دادى ژ داب ونە رتیێن مروڤى رادبیت ،وئەڤ داب و نەرێت هاتینە بو جارەسەرى بو چەند ئاستەنگان ، کو ئەنجامداینە ژچاڤپێکەفتنا ساخلەتێن دەست نیشانکرى بو هزرا مروڤى دگەل کاودانێن تشتێن دەرەکى . ئەڤ ساخلەتە ئەڤەنە : دەمارگیرى وەدەست نیشانکرنا خێرمەندیێ و کاودانژى ئەون :- ئاسانیا گهورینێ لایەن بە لایەن دگەل بژارەییێ ب بەراودى دگەل پێدڤیێن مروڤى وحەزێن وى . ل ڤێرێ بیردوزە دهێت وئەز دبینم کو راستیەکا دوپاتکرى یە ، دبێژیت کو دادى ناهێت ، تنێ ژ دەمارگیریێ ودەست نیشانکریا خێرمەندیێ لدەڤ مروڤى ، هەڤپێچ دگەل کێمیا سروشت بەرهەڤ دکەت بو دابینکرنا پێدڤیێن خوە . وئەگەر بو پاش ڤەگەرین دنڤیسینێن خودا ، دێ بینین کو ئەڤ بیردوزە کارتێکرنەکا زێدە زالەکەت لسەر چەند تێبینیێن مە دڤى بابەتیدا ل پێش وەخت دارێتن . وژڤێ چەندێ ئەنجامدەین ، ئێک کو چاڤدێریا بەرژەوەندیا گشتى یان بەلاڤکرنا خێرمەندیا بەرفرەه نەک پالدەرێ ئێکێ وبنەرەتە ددئەنجامدانا یاسایێن دادیێ دا . وژبەر وێ چەندێ کو مروڤ ئەگەر خودان خێرمەندیەکا بەرفرەهوبیت ، چ جاران هزراڤان یاسایان ناکەت . ویا دویێ ، دکاریت ژپەیرەوى بخوە ئەنجان بکەین کو کاکلادادیێ نەدمێشکێ دایە یان دئاشکرکرنا پەیوەندیان بخودایە دناڤبەرا هزرا ندا ، وئەو کارەکێ هەدەمى یێ چێگیرە و سەپاندیە لسەر جڤاکى وئەو ژبەر کو یائاشکرایە کو وەکى ڤێ گهورینێ ئەوا مە ئاماژە پێداى ، دئاراستەکرنا مروڤایەتى و کاودانێن وێرا وێ کوشێ گهورینەکا تەمام دئەرک و کریا راداکەت . ویا پێدڤى ل ژێر سیبەر رێکخستنا گشتى دا ، کا کلا باشیێ ژمێشکى بهێتە دارێتن ، و ئەوژى ژبو بەرهەمئینانا گهورینا پێدڤیە بهێتە ئاشکرا کرن .  دبیاڤێن پەیوەندى وهزراندا . بەلێ یا ئاشکرایە کو ئەگەرێ ئێکانە ئەوە کو مەردینیا بەرفرەه و بەرهەڤیا تەمام بو هەر تشتەکێ دگەهینیتە هەلوەشاندنا هزرا دادیێ بخوە ، بەلێ یا نوینەرکریە کو ئەڤ هەردوو کارە (دادیێ) دکەنە کارەک یێ بێ مفا ، وژلایەکێ دیترڤە ، ژبو دەست نیشانکر بەرفرەهى وکاودانێن پێدڤى ئەوە ئەڤ چاکیە ژێ دەردکەڤیت وئەو بتنێ ل ژێر پێدڤیێن بەرژەوەندیا گشتى وبەرژەوەندیا بتنێ یە . وژبەر ڤێ چەندێ یا گرنگ ئەوە بو بەرژەوەندیا تایبەتى وگشتى ئەم رابین ب دامەزراندنا یاسایێن دادیێ ، وبێ گومان چ هزر نینن کاروانێ مە بگەهینینە گرنگیدان ب ڤى کارى ، بەلکو ئەڤ چەندە ڤەدگەریت بو رەوشت و هەستێن مە ، وئەوە ئەگەر ئەو نەیا ، مە چ گرنگى ب هەر تشتەکى نەدا دسروشتى دا وچ کارتێکرن لسەر مە نەدکرن . وژبەر ڤێ چەندێ ، کاکلا دادیێ دهزرێن مەدا نینە ، بەلکو درەوشتێ مەدایە . وسێ ، دکارین ئەم دویر تر بچین ددوپاتیا بیردوزا بەرێدا کو ئەڤ رەوشتە و ئەوا کاکلا رەوشتێ ژێ دروست دبیت ، نە سروشتێ هزرا مروڤایەتى یە ، بەلکو ژبیرتیژیا مروڤى وداب و نەێتێن دروست بیت . ئەڤجا هەر گهورینەکا گرنگ درەوشت و کاوداناندا ، دبیتە ئەگەرێ هەلوەشاندنا هەر ژ دادى و زولمێ لسەر ئێک ئاست . وژبەر کو یێن وەک ڤێ گهورینێ کارێ خو ناکەن تنێ ب رێیا گهورینا بەرژەوەندیا گشتى و تایبەت ئەڤجا دامەزراندنا ئێکێ بو یاسایین دادیێ پێدڤیە پالپشتیێ لسەر هەردوو بەرژەوەندیێن جودا بهێتە کرن . بەلى ئەگەر مروڤى هەولد بو بجهئینانا بەرژەوەندیا گشتى ب سروشتى وب هەستەکا پێشکەفتى ، ئەڤجا دهزرا وانژیرانابووریت کو پێدڤى ب زنجیرکرنا ئێک ودوبن ب ڤان یاسایا ، هەر وەسا ئەگەر ئەو بەرەڤ بەرژەوەندیا تایبەت چون بێ ى پاراستن ، بەلێ زوى دێ مەندەهوش بن ب هەر جورەکێ ژ جورێن زولم و ستەمکاریێ . وژبەر ڤێ چەندێ ، یاسا دکردارینە ، وئەو هەولدەت ب بجهئینانا مەرەما وێ ب رێیەکا ڤەشارتى ونە ئێکسەر وئەڤە بەروڤاژى بەرژەوەندیا ئەو یاسا ژێ دروست دبن ، ئانکو یاسا دهێنە بجهئینان ل ژێر ئامادەبونا سروشتى و نەیا کارکرى لدەڤ مروڤى . وبو پتر روهنکرنا ڤێ چەندێ ، دکارین تێبینى یا وێ چەندێ بکەین کو سەرەراى یاسایێن دادیێ لسەر روتیکرنا بەرژەوەندیێ ددامەزراینە ، کو گرێدانا وێ ب بەرژەوەندیا خودان تایبەتمەندى ، ودهێتە گوهارتن دئەوا رویدەت ددوخێن دیتردا . ئانکو هەر کریا رەکا لسەر دادیێ دهێتە کرن ، زور جاران هەڤدژى بەرژەوەندیا گشتى یە ، وئەگەر بێ بتنێ بیت بێ ى دویڤەلانگ ب کارێن دیتر ، دبیت ببتە ئەگەر بو زیانەکا مەزن ل جڤاکى . ئەڤجا ئەگەر ئێک ژ داخوازکەرێن پاشیێ یان ژجفادارا دەست ب زڤرینا سامانەکێ مەزن بێ ئێک ژکەسێن بەخیک یا رێڤەبەرەکێ تاوانبار کر ، کو کارێ وێ ئەڤە ڤەدزفریت بو دادیێ وهەژى ستایشیێ یە ، بەلێ گشت خەلک توشى ئازارێت کرروست دبن ل ژێر ڤێ چەندێ . هەروەسا هەر کریارەکا لسەر دادیێ بهێتە کرن ، ناهێتە هژمارتن دویر ژیین دیتر ب مفایەکێ مەزن ب بەرژەوەندیا تایبەت ژ بەرژەوەندیا گشتى ، ونەیا ب زەحمەتە مروڤەکێ بینن کو وى خوە هەژار کریە ژبەر ئێک کریارا باش ، وئەوە هیڤى دکەت کو یاسایێن دادیێ بو چرکەکێ راوەستیا یابى دەمى وى دەست ب ڤى کارى گرى بەلێ هەر چەند کریارێن دادیێ یێن ڤەدەر خودان کارتێکرنەکا ب زیاتن بو بەرژەوەندیا گشتى وبەرژەوەندیا تایبەت لسەر هەمان ئاست ، ویا دوپاتە کو ئەڤ پلانە ب گشتى یا خوە زورا ب مفایە ودراستیدا زورا گرنگە ، ژبو پالدانا جڤاکى و خوشیا تاکە کەس سەر هەمان ئاست . چ جارا نەکاریى جوداهیێ بکەینە دناڤبەرا باشى و خرابیێ دڤى بیاڤیدا ، کو خویەتى پێدڤیە یا ئارام وداناى لسەر یاسایێن گشتى بیت ، وئەگەر یێن گشتى دار توشى دوخەکى بخوە بون ئەڤ خرابیا بەروەخت دێ ب هێز هێتە قەرەبوکرن ب رێیا ئەنجامدانا یاسایى یا بەردەوام بو یاسایێ ، وب رێیا ئاشتى و سیستەمێ دهێتە دامەزاندن دچڤاکیدا . وهەتا کو هەر کەسەک پێدڤیە دەربرینێ ژخوە بکەت ب مفا وەرگرن ژوەرگرتنا مافى ، وژبەر نەبوونا دادیێ دبیتە ئەگەرێ تێکدانا جڤاکى ب لەزى ، وهەر تاکە کەسەکى دکەتە ددوخەکى ژ پاشکەفتنێ دا وئەڤ بارو دوخە خرابترین بارو دوخە کو جڤاک بگەهیتێ . وژبەر ڤێ چەندێ ، دەمێ مروڤى سەربوورا تەمام هەبیت ، ئەڤجا هەر ئاستەنگەکا بدەرکەڤیت ژهەر کارەکێ دادوەرى کو کەسەک بخوە پێ رابیت رێکخستنا کاران ب گشتى وێ رەت ناکەت ، ب هاریکارى  یا جڤاکى هەمیێ کو خودان مفایەکێ دوماهیکێ بیت بو جڤاکى وبو هەر پارچەکێ ، و ئەڤە نا رویدت ، تنێ ئەگەر دادى و خویەتى هاتنە ب جهئینان هەر تاکە کەسەک ژجڤاکى هەست ب ڤى بەرژەوەندیێ دکەت ، وهەمى دەربرینێ ژڤێ زانینێ بو نێزیکێن خوە دکەت ، وبریارا خوە بو وان ڤەدگوهێزیت سەبارەت فرینا کارێن وى لپەى ڤێ چەندێ ، ب مرجەکێ یێن دیتر ژى ل دەوسا وى بچن ، ونە پێدڤى زێدەترە ژڤێ چەندێ بو هاندانا خەلکى لسەر کریارا لپەى دادیێ دەمێ دەلیڤە تەرخان دبیت ، کو ئەڤە دبیتە نموونە بو یێن دیتر ، و ئەڤە دادیێ بخوە دامەزرینیت لپەى جورەک ژیاسا یان رێکەفتنا . وئەڤە پێدڤیە لسەر ئاستێ بەرژەوەندیێ بیت ، ب گشتى بو هەمیان ، کو هەر کارەک بخوە لێ راوەستایى بیت لسەر بنەمایێ پێشبینێ کو یێن دیتر دێ هەمان کریارکەن ژبلى ڤێ زارڤەکرنێ ، چ کەسا هزرا هەبوونا باشیەکێ نەکریە وەک دادیێ ، یان هاندانا وێ ژبو گولخاندنا کاران لپەى وێ . وئەگەر هەر کارەک بتنێ وەرگرت ، ئەڤجا دادى یاتایبەت ب منڤە ، دبیت یازیانداربیت ب هەر بوچونەکێڤە . بەلێ بیرودوزى تنێ ئەوە یێن دیتر پالدەیە زارڤەکرنا نمونا تایبەت ب منڤە . وب رێیا وێ دکارى ئاگەهى من کەى باوێ باشیێ . چونکە بێ ى ڤێ پێگهاتنێ ، دشیان دانینە دادى بەرهەمێ خوە وەرگریت . یان هەر هاندانەکێ بومن بەرهەڤ بکەت بو گونجاندنا خویەتیامن دگەل یاسایێ .
وهەر چ مفا یان گرنگى بیت ، ئارامیا خویەتیێ سەبارەت جڤاکى مروڤایەتى ، کو جهئینانا ئەڤێ ئارامیێ ب ئاستەنگێن مەزن دبوریت ئەڤجا پێدڤى ناکەت چ هزر بو پەیوەندیا گونجاى دبەلاڤکرنا خویەتیێن مروڤیدا بهێتە کرن ، بەلکو پێدڤیە ئەم کاربکەین لپەى یاسایێن گشتى تر دپراتیکرنتیا وپتر رزگار ژگومانێ . وژڤێرێ دەستیدان نوکە دهێتە هژمارتن ئێکەم دامەزرینەرێن جڤاکى وپاوکان مژویلى وپێشکەفتن وبورین ومیرات دهێت . وئەڤە دهێتە هژمارتن ئاستەنگەکا مەزن وپێدڤى چارەسەریێ ، ئەڤجا پراتیکرنا چارەسەریێ ئێکسەر وشیاندانا هەر کەسەکێ ژدەستەسەرکریێ ب زوردارى . لسەر ئەوا گونجاى بو وێ دبینیت ، دێ گەهیتە هەلوەشاندنا جڤاکى ، وژبەر ڤێ چەندێ یاسایێن دادیێ هەولدەت بو چارەیەکا ناڤێن ناڤبەرا ئارامى یا دروست ودناڤبەرا راستڤەگرنێن دکەڤنە ژێر گهورینێ . بەلێ چ چاریێن ناڤێن باشتر نینن ژ چارەیەیا ئاشکرا . وئەوژى کو دەستدان و خویەتى پێدڤیە هەردەم ب ئارامى بهێتە کرن ، وژبەر کو خودانێ خویەتیێ نەرازیبویە لسەر دانا وى بو کەسەکێ دیتر . وئەڤێ یاسایێ نابیت چ زیان هەبن وەک ببیتە ئەگەر بو هەلدانا جەنک و هەڤرکیا ، وئەوژى ژبەر کو رازیبوونا خوداین وئەوێ بتنێ بێ گرنگ دڤى دوخیدا ، ئەوە ڤەگوهاستنا خویەتیێ دروست دکەت ، هەر وەسا ئەڤە دبیت خزمەتا زور مەرەمێن باش بکەت دتایبەتکرنا خویەتیێ بو کەسان . جوداهیا پارچێن ئەردى رامانا جوداهیا بەرهەمى دکەت ، هەر وەسا جوداهیا مروڤان رامانا جوداهیا کونجاندنا وان یا سروشتى دکەت دگەل کارێن جودا و جهئینانا گونجاندنەکا مەزن دهەر کارەکیدا دەمێ رەنجا خوە بتنێ کوم دکەن . ئەڤە هەمى پێدڤى ب گهورینەکا پشکدار و بازرگانى هەیە . وژبەر ڤێ ئەگەرێ ، ڤەگوهاستنا خویەتیێ ب رازیبون یا راوەستیایە لسەر ئێک ژیاسایێن سروشتى وهەر وەسا دوخێ چێگیریا وێ دەمێ چ وەکى ڤێ رازیبوونێ نەبن . ب گەهاندنا مە ب ڤێ خالێ ، دێ ڤەکولینا هەرسێ یاسایێن سەرەکى بو سروشتى دیار بیت :

1-    جێکرنا خویەتیێ .
2-    ڤەگوهاستنا خویەتیێ ب رازیبون .
3-    ئەنجامدانا پەیمانا .

پەیامگیریا توند ب ڤان هەرسێ یاسایا ، بنەرەتەکێ بەرهەڤ دکەن کو ئاشتیا جڤاکى لێ پالپیش بیت وهەروەسا ئارامى یا وى ب شێوەکێ تەمام ، وهیچ نابیت دانانا گونجاندنەکێ دناڤبەرا خرابیێ دان فەراموشکرنا ڤێ یاسایێ هەبیت هەلبەت جڤاک بێ گرنگ بو دەولەمەندیا مروڤان ، وئەڤ یاسایە دپێدڤى نە بو  پالدانا جڤاکى .

 

بیروڕا

Bad Behavior has blocked 808 access attempts in the last 7 days.