بازارێ ئازاد باشترین رێیە بۆ گەشەبێدانا ئابوورى

2012-10-29

  نڤیسەر: نژدارسعدالله خالد/ زانکۆیا دهۆک

بێ گومان هەمى حکومە تێن جیهانا ئە ڤرو کاردکەن بۆ بلند کرنا بارێ ئابوورى وکومەڵایەتى  یێن هە ولاتێن خۆ، وب دیتنا من باشترین رى بۆ دەست ڤە ئینانا رێژین بلندێن کە شەبێدانا ئابوورى ئەوە بریا دانان و جێبەجێ کرنا بنەماێن بازارى ئازادە، جونکە مە کەلەک ئەزموون و خواندنێت ئەکادیمى ێت هەین دیاردکەن کۆ هەر وەلاتەکێ بڤێت پێشبکەڤیت تڤیابیت کاربکەت بۆ رێکخستنا سیستەمێ خویێ ئابوورى بشێوەیەکى کۆنجایى دگەل هزرو بیرێت بازارێ ئازاد.
ویادیارە بازارى ئازاد ئێکە ژ بنەمایین هەرێن گرنگێن سیستەمى سەرمایەداریە، لەورا پێئخستنا بازارێ ئازاد هاندەرەکە بۆ پێئخستنا سیستەمى سەرمایەدارى بشێوەکێ گشتى، جونکە ئە ڤ سیستەمە یێ بشت بەستە لسەرمیکانزما بهایا، وبریکا ڤێ میکانزمێ بازارێ کەل وپەلا وخزمەت گوزاریا دابەش دکەت و بەڵانس دکەت، وبڤێ شێوەییى ئەڤ پروسەسە کارتێکرنێ لسەر هەمى فەکتەرو بوارێن دى ێن ئابوورى وجڤاکى وسیاسى دکەت، هەروەسا ئەڤ پروسەسە یاد گوهرین و بزاڤەکابەردەوام دا، ودبیتە هاندەر بۆ کوهرین وپێشئێخستنا بنەمایێن دیێن ئابوورى وسیاسى وکومەلایەتى وروشەنبیرى د جڤاکى دا، واتە بازارێ ئازاد سیستمەکێ فلیکسیبڵە وزۆر یى نەرمە، ئەڤ ساخلەتە کارتێکرنێ لسەرگشت بوارێن دى ێن ژیانا کەسان دکەن، جونکە ئازادیێ ددەتە کەسان بۆکارکرنێ  وەبەرهێنانێ وبەرهەمئینانى وبازرگانیێ و هزرکرنێ ، وئەڤ فەکتەرە کاریگەرن بۆ گەشەپێدانا ئابوورى وسیاسى وجڤاکى.
ئەڤ میکانزما بەردوام جێوازیا ڤى سیستەمى دیار دکەت دگەل سیستەمێ سوشیەڵزمێ، جونکە یادیارە سیستەمێ سوشیەلزمێ یێ هاتیە دروستکرن و رێکخستن لسە ربنەمایێن هزرى یێن فەلسەفا هیگڵى ومارکسى ولینینى، و برێکا پلاندانانا مەلبەندى ئەڤ هزرە تێنە سەپاندن، واتە هەرپروسەسەکا ئابووى یان یاسیاسى یان یا جڤاکى بهێتى ئەنجامدان تفیابیت بگونجیت دگەل پلانا مەلبەندى یاگشتى، هەروەسا ئەڤ خاسلەتە وەسا دیاردکەت کۆ ئەڤ سیستەمە سیستەمەکى سنوردارە ویێ رواەستیایە ناگونجیت دگەل پێشکەفتنیت ئابوورى وسیاسى وروشەنبیرى وتکنولوجى ێن جیهانا ئەڤرو تێدا دبوریت، لەورا ڤى سیستەمى چ سەرکەفتن نەئینان چ ژلایێ پیوریڤەبیت یان ژلایێ پراکتیکى ڤەبیت، وئێکەمین بەلگە لسەر نەسەرکەفتناڤى سیستەمى ئەوە هەکو ئێکەتیا سوڤێتی یا بەرێ ژناڤ چویى لسالا1991 وکەفتنا دیوارى برلینێ، ئەڤ ریدانە دیاردکەن کەسیستەمى سوشیەلزم سیستەمەکە ناکونجیت دگەل بارودوخێن جیهانا ئەفرو ونابیتە هاندەر بۆگەشەبێدانا ئابوورى وسیاسى وجڤاکى، واتە هەر مللەتەکێ لسەر ڤى سیستەمى چوویى یێ توشى دەهان ئاریشێت ئابوورى وسیاسى ودەزگەهى بویى، بۆ نموونە دێ بینین پرانیا دەولەتێن پاشکەفتى ئەڤین توشى ئاریشێن بى کاریێ و هەژارێ وبرسێ وهەلەوسانا ئابوورى وپاشکەفتنا دەزگەهى ودکتاتوریەتێ بوین ئەو دولەتن یێن بارێن خوێن جودادا لسەر  سیستەم و ئایودولوجیا سوشیالزمێ برێڤەبرین.
دهەمان دەم دا دێ بینین ئەڤ مللەتێن سیستەمێ بازارێ ئازاد جێ بەجێکرى، سال ب سال رێژین بلند ترێن گەشەپێدانا ئابوورى بدەست خوڤە دئینن، واتە رێژێن بێ کاریێ و هەلەوسانێ و هەژارێ و برسێ و پاشڤە دچن، هەروەسا بازارێ ئازاد کارتێکرنى لسەربنەمایێن سیاسى یێن کەلان ژى دکەت، جونکە جێبەجێکرنا ڤى سیستەمى هاریکارە بۆپێشئیخستنا بارێ ئازادیا سیاسى و دیموکراتیەتێ، لڤێرە ئەماراتیا سین ئاماژئا ڤێ پروسەسى دکەت ودبێژیت ” بە ڵگەکى بهێز هەیە کۆ ئازادیا ئابوورى وئازادیا سیاسى هارى کارن ئێک بو پێشئێخستنا یادى تر” ، هە روەسا کەلەک خاندنێت ئەکادیمى ڤێ راستیێ دیاردکەن، بۆ نموونە مە کەلەک دەولەتێن هەین وەک ” کوریا باشور، تایوان، هونگ کونگ، سنگافورا، ومالیزیا…هتد” ئەڤان دەولەتا حەتا سیستەمى سەرمایەدارى جى بەجێنەکرى نەشیان رێژێن بلندێن گەشەپێدانا ئابوورى وسیاسى دەست خوڤەبینن، ئانکۆ ئەز شێم بێژم ئەڤان دەولەتا شییاینە تا نوکە سەرکەفتنێت مەزن بدەست خوڤەبینن چ دبوارێن ئابووردا  یان سیاسى  یان تکنولوجى یان روشەنیرى یان زانستى یان جڤاکى دابیت، دهەمان دەم دا دێ بینین کۆ ئەڤ دولەتێن لسەر هزرو بیرێن سوشیەلزمێ جووین وەک ” کوریا باکور، کوبا، ڤیتنام، سوریا، سودان، وئیران…هتد. سال بسال رێژین بلندترێن هەژاریێ وبرسێ وبێکارێ و گەندەلێ  بدەست خوڤەدئینن، هەروەسا سییتەمێن سیاسى یێن ڤان دەولەتان دکتاتورینە واتە ئازادیا سیاسى ومافى مروڤى دفان دەولەتا کەلەک یى پاشکەفتى یە، سەراریى ڤێ چەندێ سیستەمى کارگێرى وداد پەروەرى ژى یێ پاشکەفتى یە ، لە ورا دێ بینین ڤان دەولەتا جه نینە د نەخشى گەشەپێدانا ئابوورى وسیاسى وتکنولوجى یاجیهانا ئەڤرودا.
هەروەسا بازارى ئازاد رێ خوشکەرە بۆ ئێمناهى وئاشتی یێ دناڤ مللەت ونەتەوێن جیهانێ دا، ومەزنترین بلگە بۆ ڤێ چەندنێ ئەو چێبون ودروست بۆنا ئێکەتا ئەوروپى لسەرڤى بنەمایى بوو چونکە بەرێ ئەڤ ئیکەتیە جى ببیت دوو شەرێن جیهانى ێن مەزن رویدان، ئەوژى ژبەر نەبوونا پێوەندیین ئابوورى دناڤبەرا فان مللەتاندا ئاشتى وئیمناهى ژى نەبو،بەلێ پاپشتى ئەڤ ئێکەتى یە چێ بوویى لسالا1992، ئەڤێ ئیکەتى یێ ئازادیا بازرگانى و سەرمایەیى وکارکەران کرە بنەمایەکێ سەرەکى کۆ ئەوروپا ببتە ئێک، وئاشتى دناڤبەرا دولەتێن ئەوروپى بڤى شێوەیى بەرقراربوو، واتە پێوەندیین ئابوورێ ئازاد بوونە رێک خوشکەر بۆ ئاشتى وئێمناهیا ئەوروپا، لەورا یاگرنگە ئەم ئاماژێ پێ بدەیین کۆ ئازادیا ئابوورى باشترین رێیە بۆ کەشەپێدانا ئابوورى وسیاسى وجڤاکى و روشەنیرى وزانستى وتکنولوجى.

 

بیروڕا

Bad Behavior has blocked 808 access attempts in the last 7 days.