چەند هزرەک ل دۆر دامەزراندنا دەرچوویێن زانکۆ و پەیمانگەهان ل دام و دەزگەهێن حکوومەتا هەرێمێ

♦ نژدار سعدالله خالد/ ئابوورناس و ماموستایێ زانکۆیێ

2013-08-06


دامەزاندن یا دروستکرنا دەرفەتێن کارى بۆ دەرچوویێن زانکۆ پەیمانگەهائیگە ژ پتڤیت هەرجڤاکەکى، لەورا هەر حکوومەتەک ل جیهانێ بزاڤێ دکەت ژ بۆ چارەسەرکرنا ئاریشێن ئابوورى و چڤاکى و سیاسى یین هەولاتێن خو، ب تایبەت ئاریشا بێ کاریێ، چونکو ئەڤ ئاریشە یا بەر بەلاڤە ل هەمى وەلاتێن جیهانێ، لەورا حکوومەت کادردکەن ژ بۆ دیتنا دەلیڤێن کارى بۆ بنبرکرنا ڤێ ئاریشى َو کێم کرنا رێژێن هەژاریێ و بلند کرنا بارێ ئابوورى یێ وەلاتیان.
ل ڤێرە ئەگەر بەرێ خوە بدەینە سیاسەتا حکوومەتا هەرێما کوردستانێ بۆ دیتنا دەلیڤێن کارى بۆ دەرچوویێن زانکۆ و پەیمانگەهان دێ بینین ئەڤ سیاسەتە نابیتە هاندەر بۆ کێم کرنا بێ کاریێ جونکو پێدڤى یە رێکێن دیتنا دەلیڤێن کارى بهێنە دانان ل سەر بنەمایێن زانستى یێن دەمدرێژ، ئەڤ خالە پێدڤى رێکخستنێ یە ل دیڤ پیڤەرێن ئابوورى و جڤاکى جونکە ب دیتنا من دامەزراندن نە چارەیە بۆ کێم کرنا رێژا بێ کاریێ ل کوردستانێ ژ بەرکو دام و دەزگەهێن حکوومەتێ قەبارێ خوە یێ هەى لەورا ئەڤ دام و دەزگەهە نەشێن ڤێ هژمارا دەرچوویان سالانە بدەنە کارى، هەروەسا کارکرنا ڤان د دام و دەزگەهێن میرى دا دێ ئاریشێن روتینێ و بیروکراتیەتێ و گەندەلیا دارایى و کارگێرى زێدەتر لێ کەت، هەروەسا ئەڤ دامەزراندنە فشارا ل سەر بودجا گشتى ژى زێدەتر لێ دکەت. لەورا بۆ جارەسەرکرنا ڤێ ئاریشێ ب دیتنا من حکوومەتا هەرێمێ پێدڤى ب پلانەکا ئیستراتیژى یا دەمدرێژ و زانستى هەیە جونکو ئەڤ ئاریشە سال ب سال دێ بەربەلاڤ بیت و دێ مەزن تر لێ هێت، ئەڤ پلانە دێ کارێ خۆ کەت ئەگەر ڤان چەند خالێن خورێ بەرچاڤ بهێنە وەرگرتن، ژوان یا ئێکێ یا گرنگە پروگرامێن خۆاندنێ ل زانکۆ و پەیمانگەهێن کوردستانێ بهێنە گونجاندن ل گەل پێدڤیێن بازارى و ب تایبەت ل گەل پێدڤیێن هەرێما کوردستانا و بکارئینانا تەکنولوژیایێ د بوارێ خۆاندنێ دا، دا ئەڤ دەرچوویە پتر ئەکتیڤ ببن و بشێن ب کاربکەن ل دووڤ پێشکەڤتنێن ئابوورى و جڤاکى یێن جیهانى. یا دووێ دروست کرنا دەزگەهەکى بۆ هژماراتن و ڤاڤارتنا هژمارا دەرچوویا یێن ژ ناڤەندێن خۆاندنێ ل کوردستانێ دەرچوویین، ژ بۆ زانینا هژمارا وان و رێژا بێ کاریێ د ناڤ ڤێ چینێ دا و هەروەسا بۆ زانینا هژمارا بوارێنە خۆاندنێ ل کوردستانێ جونکو ئەڤ خالە دێ داتایێن دروست دەتە دام و دەزگەهێن حکوومەتێ و دێ کارێ حکوومەتێ ئاسان تر لێ کەت بۆ دیتنا کارى بۆ ڤان دەرچوویان. خالا سیێ  مفاوەرگرتن ژ خۆاندن و ڤەکولینێت زانستى ئەڤێن نها لزانکویین کوردستانێ تێنە ئەنجامدان، جونکە ئەڤ ڤەکولینە دێ کەلەک رولالەکێ کاریگەر هەبیت ژبۆ دیتنا رێین نوى بۆ چارەسەرکرنا ئاریشێن دورچویێن زانکویا پەیمانگەها ل هەرێمێ، وبلندکرنا بەژداریا وان دژیانا ئابوورى وجڤاکى وسیاسى دا ل کوردستانێ. خالا چارێئەکتیڤ کرنا کەرتێ تایبەت ب شێوەکێ زانستى ئەو ژى ب رێکا دروست کرنا قانوونان کو مافێ ڤى کەرتى و کارکەرێن ڤى کەرتى بهێنە پاراستن و ب گونجیت ل گەل بنەمایین  بازارێ ئازاد و پێشکەفتنا ئابوورى یا جیهانى. خالا پێنجێ ئەکتیڤ کرنا رۆلێ قەرزا ئەو ژى دانا ڤان قەرزا بۆ دەرچوویان ب شێوەکێ ئاسان و دوور ژ روتینى و بیروکراتیەتێ ب تایبەت بۆ وان دەرچوویان یێن پرۆژە هەیین، ب ڤى شێوەى دێ رۆلێ پرۆژێن بچوویک و ناڤنچى زێدەتر لێ هێت د ئابوورێ هەرێما کوردستانێ دا.
ب ڤێ رێکێ حکوومەت دشێت ڤێ ئاریشێ چارەسەر بکەت و رۆلێ گەنجان د ژیانا ئابوورى و جڤاکى دا ل هەرێما کوردستانێ مەزنتر لێ بکەت و ئاریشا بێ کاریێ و هەژاریێ کێم بکەت و هەروەسا ب ڤى شێوەى دێ بەرهەمێ ناڤخۆیى زێدەبیت و دێ داهاتێ ڤان کەسان زێدەبیت و ئەڤ خالە دێ بیتە هاندەر بۆ جێبەجێکرنا خوشگوزەرانیێ و گەشەپێدانا ئابوورى ل هەرێما کوردستانێ، دهەمان دەم دا کێم کرنا ئاریشا بیکاریێ دناڤ ڤێ جینێى دا دى ئێمناهیا جڤاکى وسیاسى ل هەریمێ باشتر لێ هێت، وئەڤ چینە دێ پتر ب خاکێ کوردستانێ ڤە هیتەگرێدان، و دێ بیت هاندەر کۆ هەرێما کوردستانێ ب بیتە دەرگەهەکێ ئێکانە بۆ گەشەپێدانا ئابوورى و وەبەرهێنانى لعیراقا فیدرال.

 

بیروڕا

Bad Behavior has blocked 808 access attempts in the last 7 days.