ده‌ربارای رولی ئافرەتی ل کوردستانی : ئافرەتا کورد ب دەستێ خوە مافێ خوە وەرگرتیە

♦ هەلواس سلێمان - نەرویچ

2013-12-12

 ژن یەک رامان لێ ب دوو زاراڤان (ژن ژیانە، بێ مێر ژن نابە، بێ ژن ژیان نابە……. ڕۆژا جیانیا ژنان ڕۆژا هەشتی مارسە لێ ل هەر ل وەڵاتەکی ڕۆژەک تایبەت یا مافێن ژنێن وی وەڵاتی دهێت ناسین. ئەو ژیک ب هەر چێ کارەک هەیی یان سەرهاتیەک هەیی ل وی وەڵاتی و بتایبەتی ب رێکا رێکخراوان یان خوەپێشاندانان کو بباشی و ب ئازادانە ژن دەربرینێ ژ کارو شیانێن خوە بکەن دگەل زانینا خوە خوە بئینێن پێش. ل کوردستانێ ژیک 11.12.1952 رێکخراوەک هاتە پێک ئینان بناڤێ رێکخراوا یەکێتیا ئافرەتێن کوردستانێ. رێکخراوا ی. ئ. ک. بو ماوێ 10 ساڵان بنهێنی هاتێبو دامەزراندن ژبەر بارێ سیاسی ل ویدەمی نەیێ گونجایی بو کونگرە و کونفەرانس گرێبدەن ژبو سکرتێرو دانانا هەیکەلێ تەنزیمی دیاربکەن. تا سالا 1963 ی. ئ. ک. پێکهاتێبون بچەنت کومەڵەک ئافرەتان برابونا چەنت کارو چالاکیان. ئەڤ رێکخراوە ڕۆلێ خوە بینی ل بوارێ سیاسی و کومەڵایەت، بەردەوامیا وان ژ وەختەک هەستیار شیان چەندین کارێن باش بکەن بتایبەتی بەست ئینانا مافێن ئافرەتان و کومکێرنا ئافرەتان ژناڤ رێزێن خوە و ئامادەکرنا خولو سمیناران لدیڤ بشێوەیێ بەرنامەو خالێن رێکخراوێ بخوەڤە گرتین. وە هەتا نها بەردەوامەو ل دور کارو چالاکیو خزمەتا تەڤایا ئافرەتێن کورد دکەن ژبویی بحوزو شیانێن خوە بەردەوامیێ ل کارێن خوە دبەن ژبویی پێشڤە چونا ئافرەتان. ژبویی بەردەواما رێکخاراوا نافهاتی بسەرکەفتنانە ئافرەتا کورد بەشداری پەرلەمانێ هەرێما کوردستانێ بون دگەل چەندین رێکخرا داموو دەزگایێن حکومی و ئەهلی… لێ هەر مافێن ئافرەتان وەک ئەو مافێ پیاوی هەی بدەست خوەڤە نە ئیناینە. ژبەرکوو دەماکوو هەرساڵ ئەف ڕۆژە بهێتە ساخکرێن ب خوەپێشاندانو ب مەزنتێرین چالاکی بهێت قەلەمدان ژبوو مافێن ئافرەتێ ئەوو لویی دەمی دەرگە‌ه ڤەبویە لێ ماڤ هێشتا وەک پیاوی نەهاتیەدان. ژهەموویێ گرێنگ تێر دەماکو ئەم ببێژین رێژەیا ڕەگەزێ مێ ژ هێندەش سەدێ زیاتێر بویە ژ پار یان ژ رەگەزێ مەرامبەر ئانکو مێ. ئەفچەندا هەنێ برەنگەک نە یەکسانبویەکێ دکاریدا دهێتە هەلسەنگاندن یان ب چاڤەک هێشتا لاواز و کێم سەحدکەن. یەکسانبونا وان ژ دوو ئافرەت و دوو پیاو دبن یەکسان ئانکو ئێک ب ئێک رەگەزێن بەرامبەری هەڤ. نمونە لدیڤ بیرو بوچونێت من. من باوەری ب یەکسانیێ نینە. هەکە مە گووتی دڤێت ئافرەت و پیاو یەکسان بن، ل وێگاڤێ ئەم جوداهیێ پەیدا دکەین دناڤ بەرا خراب و باش. و من پێ باش نینە ئەم ئافرەتێن ئازاد و زیرەک بینینە رێزا پیاوێن کوێلە و ژێر دەست.. ئەس دبێژم دڤێت ئەم وەکی مڕۆڤ یەکسان بین بو ژیانێ بو ئازادیێ نە وەک ئافرەتو پیاو. خودایێ مەزن ئافرەت جورەکی دایە دگەل خودان هەستەک تایبەتی و پیاو جورەکی دایە خودان هەستەک تایبەت.. براستی هندەک ئافرەت یێت هەین ب هزار مێران تینێن ژ بویی کارکرنێ ژبویی تێگەهشتێنا دەرڤەو مالدا، لەوما ئەس حەش وێ یەکسانیێ یان جوداهێ لسەر بنگەهێ رەگەزی ناکەم. یەکسانی ژبو مڕۆڤ و هەر کەسی ل گور شیانێت خوە پێداویستیێن خوە دەرفەتا خوە وەرگێریت دژیانێدا کارو خەباتا خوە بکەت ل دوور هەر توشتێ بێبینیت بکەت نەک پیاو بو بێبینیت ئەفرەت بکەت یان بەروڤاژی ئافرەت بێبینیت پیاو بکەت، دگەل هەڤ ب هەر رێکەکا کارکرنێ. ژبەرکو هەردوک مڕۆڤێن ئافرەت و پیاو دژین ل ئێک جیهان دا. لێ دوور ئافرەتا ل مال دگەل خیزانا خوە پێکڤە ژیان ژیانە پێکڤە کار کارکرنە پێکڤە خێزانەک ئاڤاکرنە. نەک ئافرەت بکەت پیاو بخوت. بووڤێ چەندێ دبێژین 50 % بو ئافرەتێ ژبەرکو نیڤا جڤاکیە 50% بو پیاوی بەردەوامکرنا ژیانێیە هەردووک بهەڤرە ئاڤاکرنا خێزانەکێنە و بەردەوامیا ژیانێ.

 

بیروڕا

Bad Behavior has blocked 28 access attempts in the last 7 days.