فەرهەنگی چەمکەکان

لیبراڵیه‌تی کلاسیکی:‏

ئه‌و فه‌لسه‌فه‌ سیاسی و ئابورییه‌یه‌ که‌ له‌ بنه‌ڕه‌ته‌وه‌ له‌سه‌ر پێره‌وی باوی رۆشنگه‌ری دامه‌زراوه‌ ‏که‌ هه‌وڵده‌دات ‏ده‌ربازبێت له‌ کۆتوبه‌نده‌کانی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و هه‌روه‌ها هه‌وڵی ناساندن و ‏پشتیوانیکردنی ئازادی تاکه‌که‌س و ‏موڵکایه‌تی تایبه‌ت ده‌دات.‏

هه‌رچه‌نده‌ چرای ئازادی هه‌وڵ ده‌دات خۆی به‌دور بگرێت له‌و ناسنامه‌ سیاسییانه‌ به‌ڵام خۆلادان ‏مه‌حاڵه‌، ده‌رئه‌نجام ‏ئێمه‌ به‌شێوه‌یه‌کی گشتی ناسراوین به‌ “لیبرالیسته‌ کلاسیکه‌کان”.‏

ليبرالیه‌تی کلاسیکی فه‌لسه‌فه‌یه‌که‌ بانگێشه‌ ده‌کات بۆ: کۆمه‌ڵگایه‌کی کراوه‌ و پابه‌ند له‌سه‌ر ‏لێبوردن، بازرگانی ئازاد، ‏حکومه‌تێک که‌ ده‌ستور سنوری ده‌سته‌ڵاتی دیاریده‌کات، و رێزگرتن ‏له‌ تاکه‌که‌س. و هه‌روه‌ها بیرۆکه‌کانی ‏لیبرالیه‌تی کلاسیکی له‌ گه‌لان و رۆشنبیری و ئایینه‌ ‏جیاوازه‌کانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت. به‌گوێره‌ی لیبرالیه‌تی ‏کلاسیکی، رۆڵی حکومه‌ت له‌ کۆمه‌ڵگادا ‏بریتییه‌ له‌ پاراستنی ئازادی هاوڵاتی له‌ زۆرلێکردنی ناعادیلانه‌.‏

لیبرالیسته‌ کلاسیکییه‌کان وایبۆده‌چن که‌ کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی له‌ به‌هێزترین پێگه‌دا ده‌بێت ‏ئه‌گه‌رهاتوو به‌دوربوو له‌ ‏زۆلێکردن و جه‌وری حکومه‌ت. سه‌رجه‌م خێزان و شوێنی ئیمانداری و ‏گه‌ڕه‌ک و خوێندنگاکان سه‌رکه‌وتو ده‌بن و ‏گه‌شه‌ده‌که‌ن ئه‌گه‌ر په‌یوه‌ندی ئازادانه‌ و ئاشتیانه‌ ‏بیانبه‌ستێت پێکه‌وه‌. و هه‌موو ئه‌و هه‌وڵانه‌ش بۆ دروستکردنی ‏گروپ و کۆمه‌ڵه‌ ساخته‌کان ‏هه‌ره‌سده‌هێنن له‌به‌ر ئه‌وه‌ی گیانی له‌خۆوه‌بون و ساکارییان تێدا نیه‌ که‌ هه‌موو ‏کۆمه‌ڵگاکان ‏هێزی خۆیانی لێوه‌وه‌رده‌گرن.‏

گۆمه‌ڵگا ئازاده‌کان له‌سه‌ربنه‌مای ئازادی سیاسی و ئابوری داده‌مه‌زرێن. ناکرێت بانگێشه‌ بۆ ‏کۆمه‌ڵگایه‌کی ‏دیموکراتی بکرێت له‌کاتێکدا مافی موڵکایه‌تی و مافی ده‌ستکردن به‌ پرۆژه‌یه‌کی ‏بازرگانی به‌ته‌واوه‌تی پێشێلکرابێت ‏یان به‌هیچ شێوه‌یه‌ک بونی نه‌بێت.‏

لیبرالیه‌تی کلاسیکی به‌شێوه‌یه‌کی به‌رفراوان رێزی فره‌ئایینی ده‌گرێت. هیچ رێگرییه‌ک نیه‌ ‏له‌به‌رده‌م پێکه‌وه‌ ژیانی ‏ئاشتییانه‌ له‌نێوان موسوڵمان و مه‌سیحی و جوله‌که‌دا. و زۆرجاریش ‏هۆکاری ناکۆکییه‌کانیان ده‌رئه‌نجامی زیاد ‏له‌پێویست ده‌ستێوه‌ردانی سیاسی حکومه‌ته‌کانه‌وه‌ ‏ده‌بێت که‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی له‌په‌لوپۆخستنی چالاکییه‌ مرۆییه‌کان که‌ ‏زۆرجار کۆمه‌ڵایه‌تین. به‌ڵام ‏مه‌رج نیه‌ ئه‌مه‌ هه‌موو کات رووبدات.‏

ئه‌مه‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ک به‌و مانایه‌ نایه‌ت که‌ هیچ جێگایه‌ک بۆ حکومه‌ت نامێنێته‌وه‌، ئێمه‌ درک ‏به‌وه‌ ده‌که‌ین که‌ ‏حکومه‌ت کارێکی به‌سود ده‌کات له‌ پاراستنی نیزام و دادپه‌روه‌ریدا. به‌ڵام ‏به‌هۆی ئه‌گه‌ری گه‌وره‌ی قۆرغکردنی ‏ده‌سه‌ڵات و ناچارکردنی هاوڵاتیان به‌ ملکه‌چبوون، ‏پێویسته‌ حکومه‌ت هه‌میشه‌ چاودێریکراو و وابه‌سته‌کراو بێت ‏‏(به‌ ده‌ستور).‏

بۆ به‌دیهێنانی ئه‌م ئامانجه‌، لیبرالیسته‌ کلاسیکییه‌کان پشتگیری حوکمی یاسا ده‌که‌ن (که‌ ‏به‌کارهێنانی زۆره‌ملێیانه‌ی ‏ده‌سه‌ڵات له‌لایه‌ن به‌رپرسه‌ حکومییه‌کانه‌وه‌ سنوردارده‌کات)، ‏هه‌روه‌ها پشتگیری ئه‌و ده‌سه‌ڵاتانه‌ ده‌که‌ن که‌ له‌سه‌ر ‏بنه‌مای ده‌ستور دامه‌زراون (ئه‌و ده‌ستوره‌ی ‏که‌ به‌ شێوه‌یه‌کی بنه‌بڕانه‌ ئه‌و کارانه‌ دیاریده‌کات که‌ حکومه‌ت پێیان ‏هه‌ڵده‌ستێت).‏ ئه‌مه‌ ئه‌و فه‌لسه‌فه‌یه‌یه‌ که‌ ئێمه‌ بڕوامان پێه‌تی و پێشمانوایه‌ که‌ گونجاوه‌ بۆ کۆمه‌ڵگاکانی ‏خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌راست.‏

لیبریتاریانیزم (رێبازی پشتیوانانی بنه‌ماکانی ئازادی):‏

ئه‌مه‌ش فه‌لسه‌فه‌یه‌کی تاکگه‌رای ئازادیخوازانه‌یه‌ که‌ پشتگیری ته‌واو له‌ مافه‌کانی تاکه‌که‌س ‏و سه‌پاندنی کۆتوبه‌ند ‏به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ده‌وڵه‌تدا ده‌کات. بڕواشی وایه‌ که‌ پێویسته‌ هه‌موو ‏تاکه‌کان ئازادبن له‌کردنی هه‌رشتێک له‌ ژیان و ‏موڵکوماڵیاندا، تا ئه‌و راده‌یه‌ی ئه‌و کرده‌وانه‌ ‏نابێته‌ مایه‌ی پێشێلکردنی هه‌مان ئه‌و ئازادیانه‌ له‌لای که‌سانی دیکه‌. ‏له‌سه‌ر ئه‌م بنه‌مایه‌ش، ‏ئازادی یه‌کسانه‌ له‌نێو تاکه‌کاندا به‌بێ ئه‌وه‌ی هیچ تاکێک ئازادی له‌ تاکێکی دیکه‌ زیاتربێت.‏

لیبریتاریسته‌کان باوه‌ڕیانوایه‌ که‌ ناشێت هیچ که‌س (یان حکومه‌تێک) زۆره‌ملێیی په‌یڕه‌و ‏بکات. و ‏لیبریتاریسته‌کان وشه‌ی “زۆره‌ملێ” به‌وه‌ وه‌سفده‌که‌ن که‌ به‌کارهێنانی هێزی ‏جه‌سته‌یی یان هه‌ره‌شه‌رکردن ‏به‌به‌کارهێنانی بگرێته‌وه‌، یاخود هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن که‌ ده‌بێته‌ ‏مایه‌ی گۆڕینی یاخود هه‌وڵی گۆڕینی شێوازی به‌کارهێنانی ‏موڵکوماڵی تاکه‌کان (به‌ ‏جه‌سته‌شیانه‌وه‌). زۆره‌ملێکردن له‌ڕوی ئاکارییه‌وه‌ ته‌نها له‌و باره‌دا په‌سه‌نده‌ که‌ رێگه‌بگرێت ‏له‌ ‏ده‌ستپێکی زۆره‌ملێی.‏

لیبریتاریسته‌کان به‌شێوه‌یه‌کی گشتی باوه‌ڕیان وایه‌ که‌ پێویسته‌ حکومه‌ته‌کانیش به‌هه‌مان ‏شێوه‌ی تاکه‌که‌سه‌کان ‏پابه‌ندی ئه‌و پێوه‌ره‌ ئه‌خلاقییانه‌ بن. له‌به‌ر ئه‌وه‌شه‌ که‌ به‌ربه‌ره‌کانی ‏زۆربه‌ی یان سه‌رجه‌م ئه‌و ره‌فتارانه‌ی حکومه‌ت ‏ده‌که‌ن، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر پشتیوانیه‌کی ‏زۆریه‌نه‌یی دیموکراتیانه‌شی هه‌بێت. هه‌روه‌ها باوه‌ڕیشیان وایه‌ که‌ کاتێک ‏تاکه‌کان هه‌ڵناستن ‏به‌ به‌کارهێنانی زۆره‌ملێی له‌دژی که‌سانی دیکه‌، له‌سه‌ر حکومه‌تیش پێویسته‌ لێیانبگه‌ڕێت به‌ ‏‏هێمنی و ئاشتیانه‌ بژین. ئه‌و به‌ربه‌ره‌کانی کردنه‌ی زۆره‌ملێیی بواری ئابوریش ده‌گرێته‌وه‌. ‏ئه‌وان نارازین له‌ ‏ده‌ستێوه‌ردانی حکومه‌ت له‌ کاروباری ئابوریدا (بێجگه‌ له‌و رۆڵه‌ی که‌ حکومه‌ت ‏پێویسته‌ بیبینێت له‌ رێگه‌گرتن له‌ ‏دامه‌زراوه‌ بازرگانی و پیشه‌سازییه‌کان له‌ تێوه‌گلانیان له‌ ‏زۆره‌ملێی و فرتوفێڵ). له‌ کاتێدا که‌ به‌شێک له‌ ‏لیبریتاریسته‌کان دژی هه‌موو جۆره‌کانی باج ‏و خه‌راجن، به‌ڵام زۆربه‌ی لیبریتاریسته‌کان پشتگیری ته‌نها بڕێکی ‏پێویست ده‌که‌ن له‌ باج و ‏خه‌راج که‌ پێویسته‌ بۆ پاراستنی ئازادیی تاک. زۆربه‌یان باوه‌ڕیان به‌بونی حکومه‌ت هه‌یه‌، ‏‏به‌ڵام بانگێشه‌ بۆ بچوککردنه‌وه‌ی قه‌باره‌ و بواری حکومه‌ت ده‌که‌ن تا ئه‌و راده‌یه‌ی ئه‌رکی ‏سه‌ره‌کی حکومه‌ت ببێته‌ ‏پاراستنی ئازادیی تاکه‌که‌سی و موڵکایه‌تی تایبه‌ت و بازاڕی ئازاد.‏

بازاڕی ئازاد‏

بازاڕی ئازاد بریتییه‌ له‌ سیسته‌مێکی نمونه‌یی بۆ بازاڕ که‌ تێیدا سه‌رجه‌می بڕیاره‌ ‏ئابورییه‌کان و هه‌ڵسوکه‌وته‌کان ‏له‌لایه‌ن تاکه‌کانه‌وه‌ پیاده‌ده‌کرێت که‌ په‌یوه‌ندییان هه‌یه‌ به‌ ‏حه‌واڵه‌کردنی پاره‌ و که‌لوپه‌ل و خزمه‌تگوزارییه‌کانه‌وه‌ ‏به‌دور له‌ زۆره‌ملێی و ناچارکردن و ‏دزی. به‌ زمانێکی ساده‌ و ساکار، ئابوری بازاڕی ئازاد بریتییه‌ له‌و ئابورییه‌ی ‏که‌ تێیدا بازاڕ ‏به‌شێویه‌کی رێژه‌یی ئازاده‌، وه‌ک ئه‌و ئابورییه‌ی که‌ حکومه‌تێک سه‌رپه‌رشتی ده‌کات که‌ ‏په‌یڕه‌وی ‏سیاسه‌تی ده‌ستێوه‌رنه‌دان ده‌کات له‌ بری سیاسه‌تێکی ئابوری تێکه‌ڵه‌ یاخود پاشکۆی ‏سه‌روه‌ری ده‌وڵه‌ت. به‌ چه‌مکه‌ ‏زۆر باوه‌که‌شی له‌ بواری ئابوریدا، بریتییه‌ له‌و “بازاڕ” یان ‏‏”میکانیزمی بازاڕ” که‌ به‌ مانای ئه‌وه‌ دێت دابه‌شکردنی ‏به‌رهه‌م له‌ رێگه‌ی خواست و ‏فه‌راهه‌مییه‌وه‌ ده‌بێت (العرض و الطلب)‏

سیسته‌می سه‌رمایه‌داریی

ئه‌مه‌ش له‌ واتا به‌ربڵاوه‌که‌یدا به‌مانای ئه‌و سیسته‌مه‌ ئابورییه‌ دێت که‌ تێیدا سه‌رجه‌م یان ‏زۆربه‌ی ئامرازه‌کانی ‏به‌رهه‌مهێنان خاوه‌نیان هه‌یه‌ و به‌ شێوه‌یه‌کی تاکه‌که‌سی ده‌برێن به‌ڕێوه‌. ‏له‌و سیسته‌مه‌شدا، دیاریکردنی وه‌به‌رهێنان و ‏به‌رهه‌مهێنان و دابه‌شکردنی نرخی به‌روبوم ‏‏(شتومه‌ک و خزمه‌تگوزاریی) هه‌مووی له‌سه‌ر بنه‌مای کاریگه‌ری ‏خواست و فه‌راهه‌می له‌ بازاڕدا ‏دیاریده‌کرێت، له‌ بری ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌وه‌ بکرێت. خاوه‌نی هۆیه‌کانی ‏به‌رهه‌مهێنان ‏کارده‌که‌ن بۆ به‌ده‌ستهێنانی قازانج، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش پشتده‌به‌ستن به‌ بڕی قازانج و زه‌ره‌ر ‏له‌ رێگه‌ی ‏دابه‌شکردنی کارمه‌ییانه‌ی سه‌رچاوه‌ که‌مه‌کان.‏

‏ حکومه‌تی سنوردار (حکومه‌تی بچکۆله‌)‏

ئه‌مه‌ش جۆرێکه‌ له‌ حکومه‌ت که‌ تێیدا په‌یڕه‌وکردنی ئه‌رکه‌کان و ده‌سته‌ڵاتی ئه‌و حکومه‌ته‌ ‏سنوردارکراوه‌ و ‏دیاریکراو و دانراوه‌ له‌لایه‌ن یاساوه‌، و زۆربه‌ی جاریش له‌ ده‌ستورێکی ‏نوسراودا. ئه‌م چه‌مکه‌ سیاسی و ‏ئایدۆلۆجییه‌، یاسایی نیه‌. و شێوه‌ی دارشتنیشی له‌ ‏کاردانه‌وه‌ی مه‌یلێکه‌وه‌ هاتوه‌ که‌ سه‌رنجی دراوه‌ له‌ بیرۆکراتیه‌تی ‏حکومه‌تی له‌راده‌به‌ده‌ر- که‌ ‏به‌ شێوه‌یه‌کی تایبه‌ت به‌ حکومه‌تی گه‌وره‌ ئاماژه‌ی پێده‌درێت. ‏

زۆرجاریش لایه‌نگرانی ئه‌م پێناسه‌یه‌ زاراوه‌ی “حکومه‌تی سنوردار” به‌کارده‌هێنن بۆ ئاماژه‌دان ‏به‌ دانانی کۆتوبه‌ند ‏له‌سه‌ر توانای حکومه‌ت له‌ به‌ربه‌ره‌کانیکردنی گه‌شه‌کردنی که‌رتی ‏تایبه‌تدا.‏

حوکمی یاسا ‏

ئه‌مه‌ش ئه‌و پره‌نسیپه‌یه‌ که‌ ته‌نها بوار به‌ پراکتیزه‌کردنی ده‌سه‌ڵاتی حکومه‌ت ده‌دات ‏به‌گوێره‌ی یاسا زانراوه‌کان. ئه‌و ‏یاسایانه‌ی که‌ له‌ ئه‌نجامی رێوشوێنی چه‌سپیوه‌وه‌ ‏په‌سه‌نکراون. و مه‌به‌ستیش له‌م پره‌نسیپه‌ بریتییه‌ له‌ گرتنه‌به‌ری ‏رێوشوێنێکی خۆپارێزیانه‌ ‏له‌دژی هه‌ر حوکمێکی سته‌مکار و به‌زۆر له‌ به‌رامبه‌ر تاکه‌کاندا. ‏

قوتابخانه‌ی نه‌مسایی

بریتییه‌ له‌ قوتابخانه‌یه‌کی بیری ئابوری که‌ به‌ ته‌واوی پشتبه‌ستن به‌و شێوازانه‌ی که‌ له‌ ‏زانسته‌ سروشتییه‌کاندا ‏به‌کاردێن بۆ لێکۆڵینه‌وه‌ له‌ کاری مرۆڤ، ره‌تده‌کاته‌وه‌، و له‌بری ‏ئه‌وه‌ش هه‌ڵده‌ستێت به‌ بنیاتنانی پێکهاته‌ی ده‌رکی ‏خۆی بۆ ئابوری له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌و ‏په‌یوه‌ندییانه‌ی که‌ له‌سه‌ر بنه‌مای لۆژیک وه‌ستاون. دیارترین پشتیوانانی ئه‌م ‏قوتابخانه‌یه‌ ‏بریتین له‌ کارل مینجه‌ر، یوجین ڤۆن بوم بافریک، فرێدریک ڤۆن ڤایه‌رز، لۆدڤیک ڤۆن میسس، ‏‏فرێدریش ڤۆن هایاک و ئیزارئیل کیرزنر. قوتابخانه‌ی نه‌مساوی کاریگه‌ری به‌ربڵاوی هه‌بوو ‏به‌هۆی ‏جه‌ختکردنه‌وه‌ی له‌سه‌ر قۆناغی خولقێنه‌رانه‌ی به‌رهه‌مهێنانی ئابوری و هه‌روه‌ها ‏به‌هۆی گومانکردنییه‌وه‌ له‌ بنه‌مای ‏تێوره‌ی ره‌فتاریی که‌ پێکهێنه‌ری بنه‌مای ئابوری ته‌قلیدیی ‏نوێیه‌. قوتابخانه‌ی نه‌مسایی به‌ شێوه‌یه‌کی گشتی وابه‌سته‌یه‌ ‏به‌ لیبرالیسته‌ کلاسیه‌کییه‌کان ‏یان لیبرالیتاریسته‌کانه‌وه‌ له‌ڕوی بیروڕایانه‌وه‌ له‌باره‌ی سیسته‌می کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ‏و ‏ئابورییه‌وه‌. ‏

قوتابخانه‌ی شیکاگۆ

ره‌نگه‌ یه‌کێک بێت له‌ “قوتابخانه‌” ئابورییه‌ ئه‌مه‌ریکییه‌ زۆر ناسراوه‌کان. و له‌ مانا زۆر ‏ورده‌که‌یدا، قوتابخانه‌ی ‏شیکاگۆ ئاماژه‌یه‌ به‌ شێوازی ئه‌ندامانی بازنه‌ی ئابوریی له‌ زانکۆی ‏شیکاگۆ به‌ درێژایی سه‌ده‌ی رابردوو. و به‌ ‏مانایه‌کی ساده‌تر، زاراوه‌ی “قوتابخانه‌ی شیکاگۆ” ‏وابه‌سته‌ی جۆرێکی تایبه‌ته‌ له‌ ئابوری که‌ به‌ته‌واوه‌تی په‌یوه‌سته‌ به‌ ‏تیۆره‌ی نرخه‌ ته‌قلیدییه‌ ‏نوێیه‌کانه‌وه‌ له‌ شیکارکردی ئابورییانه‌ و ئازادکردنی بازاڕ له‌ زۆربه‌ی ئه‌و کارانه‌ی که‌ ‏‏وابه‌ستن به‌ سیاسه‌ته‌کانی و به‌ مه‌نهه‌جیه‌ته‌وه‌ که‌ به‌شێوه‌یه‌کی رێژه‌یی دژی روکه‌شکارییه‌ ‏بیرکارییه‌کانه‌ و حه‌زی به‌ ‏خۆغافڵًکردنه‌ له‌و گفتوگۆ لۆژیکییه‌ی په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ به‌ هاوسه‌نگی ‏گشتی وریاوه‌ له‌ خزمه‌تی شیکاری هاوسه‌نگی ‏به‌شیی که‌ به‌ شێوه‌یه‌کی گشتی به‌ ‏ده‌رئه‌نجامه‌کان دیاریده‌کرێت. و له‌م ساڵانه‌ی دواییشدا، قوتابخانه‌ی شیکاگۆ ناوی ‏ده‌رکرد ‏به‌وه‌ی که‌ په‌یڕه‌وی گفتوگۆی لۆژیکی ئابوری کردوه‌ له‌و بوارانه‌دا که‌ به‌ شێوه‌یه‌کی ته‌قلیدی ‏سه‌ر به‌ بواری ‏ترن، وه‌ک زانسته‌ سیاسییه‌کان، تیۆره‌ یاساییه‌کان، مێژوو، سۆسۆلۆجیا.‏

قوتابخانه‌ی شیکاگۆ لایه‌نی زۆری هه‌یه‌ی که‌ هه‌ریه‌که‌یان سیماتی ته‌واو جیاوازی خۆیانیان هه‌یه‌. سه‌رباری ‏ئه‌مه‌ش، پێوه‌ری ‏سه‌ره‌کی و نه‌گۆڕ ئه‌وه‌یه‌ که‌ هه‌میشه‌ شوێنومه‌قامێکی ناوازه‌ و دانسقه‌ و کاریگه‌ری هه‌بووه‌ ‏له‌بواری ئابوریدا له‌ هه‌موو ‏کاتێکدا. و له‌ سه‌رده‌می نوێشدا، و له‌ژێر چه‌تری قوتابخانه‌ی شیکاگۆدا ده‌توانین ناوی ‏چه‌ندی قوتابخانه‌ی ئابوری دیکه‌ ‏به‌رین که‌ به‌ وردتر لێکۆڵینه‌وه‌یان له‌باره‌وه‌ کراوه‌ له‌ شوێنی دیکه‌دا. بۆ نمونه‌، ئه‌و ‏تیۆره‌یه‌ی که‌ پێیوایه‌ی ئابوری وڵاتێک ‏به‌ شێوه‌یه‌کی سه‌ره‌کی به‌هۆی بڕی پاره‌ و دراوه‌وه‌ دیارده‌کرێت (سیاسه‌تی ‏دراویی ئابوری) که‌ له‌ شه‌سته‌کانی سه‌ده‌ی رابردوودا ‏باوبوو. هه‌روه‌ها ئابوری گشتیگیری ته‌قلیدی نوێ که‌ وابه‌سته‌ ‏به‌ خولی کاره‌ راسته‌قینه‌کانه‌وه‌ له‌ هه‌فتاکانی سه‌ده‌ی ‏رابردوه‌وه‌ و تا ئه‌مڕۆش. و به‌م دواییانه‌ش رێبازگه‌لی وه‌ک ‏دامه‌زراوه‌یی نوێ، ئابوری مێژویی نوێ، ئابوری یاسایی و چه‌ندانی ‏دیکه‌ش.‏

زانکۆی شیکاگۆ به‌شی زۆری خه‌ڵاته‌کانی نۆبێًڵی له‌ بواری ئابوریدا بردۆته‌وه‌، له‌وانه‌ش: میلتن فریدمان، تیودور ‏شۆڵًتز، جۆرج ‏ستیگله‌ر، رۆناڵد کۆز، گاری به‌یکه‌ر، میرتن میله‌ر، رۆبه‌رت فۆگه‌ڵ، رۆبه‌رت لۆکاس، جه‌یمس ‏هیکمان، ئه‌مانه‌ هه‌موویان له‌ ‏زانکۆی شیکاگۆبوون کاتێک خه‌ڵاتی نوبێڵیان وه‌رگرت. ئه‌گه‌ر ناوی ئه‌وانه‌ش ریز ‏بکه‌ین که‌ له‌و زانکۆیه‌ خوێندویانه‌ ناوی ‏وه‌ک: هێبه‌رت سیمۆن و جه‌یمس بیوکانن و هاری مارکۆفیتس و مایرۆن ‏سکوڵز ده‌گرێته‌وە

 

.

Bad Behavior has blocked 808 access attempts in the last 7 days.